UJUMBE WA KATIBU MKUU WA TRAMEPRO KATIKA KUADHIMISHA SIKU YA VIJANA DUNIANI 2026

Ndugu Vijana wa Tanzania, Afrika na Dunia, viongozi wa Serikali na Dini, wazee wa mila na desturi, mashirika ya kiraia, watafiti, wanasayansi na wadau wa maendeleo;

Leo, tarehe 15 Agosti 2026, tunaungana na jumuiya ya kimataifa kuadhimisha Siku ya Vijana Duniani, siku inayotukumbusha kwamba vijana si watazamaji wa historia, bali ni nguvu kubwa ya kuunda historia na mustakabali wa dunia.

Dunia ina zaidi ya vijana bilioni 1.2 wenye umri wa miaka 15–24. Nchini Tanzania, kwa mujibu wa Sensa ya Watu na Makazi ya mwaka 2022, vijana wenye umri wa miaka 15–35 walikuwa takribani milioni 20.6, sawa na asilimia 34.4 ya watu wote.

Hizi si namba tu. Ni nguvu kazi, akili, vipaji, ubunifu na mustakabali wa taifa.

VIJANA KATIKA DUNIA INAYOBADILIKA

Leo tunaishi katika zama za Akili Bandia (AI), roboti, bioteknolojia, teknolojia za kidijitali, nishati jadidifu na uchumi wa kidijitali.

Dunia tayari inabadilika. Swali ni: Je, vijana wa Tanzania na Afrika watakuwa waongozaji wa mabadiliko hayo au watabaki kuwa watumiaji wa teknolojia zilizotengenezwa na wengine?

Tunawahimiza vijana kutumia teknolojia kama chombo cha kujifunza, kubuni, kuanzisha biashara na kutatua changamoto za jamii. Tunapaswa kujenga kizazi kinachounganisha:

SAYANSI + TEKNOLOJIA + UJASIRIAMALI + MAADILI + MAZINGIRA.

CHANGAMOTO NA FURSA

Vijana wanakabiliwa na changamoto mbalimbali, ikiwemo ukosefu wa ajira, mitaji, ujuzi unaoendana na soko la ajira, taarifa potofu, matumizi mabaya ya teknolojia, mabadiliko ya tabianchi na uharibifu wa mazingira.

Hata hivyo, changamoto hizi zisitafsiriwe kama udhaifu wa vijana. Ziwe kichocheo cha sera bora, uwekezaji, ubunifu na hatua madhubuti.

Badala ya kuuliza, “Vijana watapata wapi ajira?” tunapaswa kuuliza:

“Tunawezaje kuwawezesha vijana kuunda ajira?”

VIJANA NA ULINZI WA MAZINGIRA

TRAMEPRO inaamini kwamba mustakabali wa vijana hauwezi kutenganishwa na mustakabali wa mazingira.

Udongo unatupa chakula, maji yanatupa uhai, hewa inatuwezesha kuishi, huku misitu na bioanuwai zikiwa sehemu muhimu ya urithi wetu.

Tunapoharibu udongo, maji, misitu na hewa, tunahatarisha maisha ya kizazi kijacho.

Kwa hiyo, kijana wa karne ya 21 lazima awe mlinzi wa mazingira.

Kanuni yetu iwe:

“TUMIA KWA HEKIMA, HIFADHI KWA KESHO.”

Vijana wasiwe wavunaji pekee wa rasilimali za asili. Wawe walinzi, watafiti, wabunifu, wazalishaji na wajasiriamali.

TIBA ASILIA: FURSA KWA VIJANA

Tanzania na Afrika zina utajiri mkubwa wa mimea tiba na maarifa ya jadi. Rasilimali hizi zinaweza kuwa chanzo cha ajira, utafiti, ubunifu na uchumi wa kijani.

Tunawahimiza vijana kuingia katika maeneo kama kilimo cha mimea tiba, utafiti, uchakataji na kuongeza thamani, uzalishaji, teknolojia, biashara na uhifadhi wa bioanuwai.

Hata hivyo, matumizi na maendeleo ya tiba asilia yanapaswa kuzingatia usalama, ubora, sheria na ushahidi wa kisayansi.

Tiba asilia inaweza kuwa daraja kati ya:

Kwa niaba ya TRAMEPRO, tunaiomba Serikali na wadau wa maendeleo kuendelea kuweka mazingira wezeshi kwa vijana katika elimu, ajira, utafiti, ubunifu, ujasiriamali, teknolojia na uhifadhi wa mazingira.

Tunahitaji uwekezaji katika maarifa, mitaji, vituo vya ubunifu, tafiti, viwanda, masoko na miundombinu.

Aidha, tunatoa wito kwa familia, viongozi wa dini, wazee wa mila na desturi, mashirika ya kiraia na sekta binafsi kushiriki kikamilifu katika malezi, uwezeshaji na ujenzi wa kizazi chenye maarifa, maadili na uwezo wa kujitegemea.

UJUMBE KWA VIJANA WA TANZANIA

Ndugu vijana,

Msikubali kutambuliwa kwa idadi yenu pekee. Tambulikeni kwa kazi zenu, ubunifu wenu, uadilifu wenu, teknolojia mnazounda, mazingira mnayolinda na ajira mnazozalisha.

Msione vijiji kama maeneo ya kukimbia pekee. Vijiji vinaweza kuwa vituo vya kilimo cha kisasa, uzalishaji wa mimea tiba, viwanda vidogo, utalii, teknolojia na uchumi wa kijani.

Msidharau maarifa ya wazee. Yachunguzeni, yarekodi, yathibitisheni na myape nafasi katika sayansi ya kisasa.

KWA KIZAZI KINACHOKUJA

Kizazi kijacho kitatuhukumu kwa kile tunachofanya leo.

Kitatuuliza: Mlirithi dunia ya aina gani? Mliilindaje ardhi, maji, hewa, misitu na viumbe hai? Mliwapa nafasi gani vijana?

Jibu letu lisije kuwa la maneno.

Liwe katika matokeo.

HITIMISHO

Tanzania na Afrika hazina uhaba wa vijana. Tunachohitaji ni uwekezaji sahihi, fursa na mazingira wezeshi.

Tunataka vijana wanaobadilisha maisha; vijana wanaotengeneza ajira; vijana wanaolinda mazingira; vijana wanaofanya utafiti; na vijana wanaotumia teknolojia kwa manufaa ya jamii.

Vijana si viongozi wa kesho pekee.

VIJANA NI NGUVU YA MABADILIKO YA LEO!

Heri ya Siku ya Vijana Duniani 2026.

VIJANA WA LEO — URITHI WA KESHO.

Boniventura Ferdinand Mwalongo

Katibu Mkuu Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira Tanzania (TRAMEPRO)

“Kizazi kinacholinda udongo, maji, hewa, viumbe hai na maarifa ndicho kinacholinda maisha ya kizazi kijacho.”